Mae’r safle hwn yn defnyddio cwcis (ffeiliau bychain sy’n cael eu cadw ar eich cyfrifiadur) ar gyfer swyddogaethau sylfaenol ac i wella eich profiad. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar ein tudalen Preifatrwydd a Cwcis.. Efallai na fydd rhannau o’r safle’n gweithio’n iawn os ydych yn dewis peidio â derbyn cwcis. a wrth barhau i ddefnyddio'r safle rydych yn cytuno i'n Polisi Preifatrwydd.

Gwasanaethau'r Cyngor:

Henebion rhestredig

Fe roddir y term henebion i ystod eang o safleoedd archeolegol, yn amrywio o gestyll canoloesol i hen domenni claddu.

Cadw sy’n gyfrifol am nodi pa henebion all gael eu rhestru.  Mae Cadw yn cael ei gyfarwyddo wrth iddo nodi safleoedd o’r fath gan feini prawf anstatudol y Cynulliad ar gyfer rhestru henebion.  Caiff safleoedd hefyd eu nodi i’w hystyried gan gyrff eraill megis Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru (RCAGMW), y pedwar Ymddiriedolaeth Archeolegol Cymreig rhanbarthol ac archeolegwyr awdurdodau lleol a’r parc cenedlaethol. 

Bydd y perchennog a’r deiliaid yn cael rhybudd unwaith y bydd y broses o restru wedi ei chwblhau.  Bydd y wybodaeth restru yn cynnwys disgrifiad o’r safle, ynghyd â map yn dangos ffin yr ardal a restrwyd.

Mae bron y cyfan o henebion a restrwyd yn safleoedd archeolegol, neu yn adfeilion neu’n adeiladau sydd heb fod a llawer o obaith y bydd defnydd economaidd iddynt.  Dyma sy’n eu gwahaniaethu oddi wrth adeiladau rhestredig.  Ni all adeilad gael ei restru fel heneb os yw’n cael ei ddefnyddio naill ai fel ty i fyw ynddo neu i bwrpasau eglwysig.  Pan fo strwythurau yn rhai wedi eu rhestru ac yn rhai rhestredig bydd y broses restru yn cymryd blaenoriaeth dros ddeddfwriaeth adeilad rhestredig.

Nod y rhestru yw sicrhau cadwraeth tymor hir y safle.  Rhaid i unrhyw gais i wneud gwaith ar heneb a restrwyd fyddai’n golygu dymchwel, dinistrio, difrodi, symud ymaith, trwsio, altro, ychwanegu at, llifogi, neu orchuddio heneb fod yn destun cais am ganiatâd heneb a restrwyd.  Yn wir, rhaid i gais am ganiatâd heneb a restrwyd gael ei wneud am waith all fod o fudd i’r heneb, megis cryfhau gwaith cerrig, neu gwneud gwaith cloddio ar gyfer ymchwil. 

Y mae’n drosedd gwneud gwaith o’r fath ar safle heneb a restrwyd heb yn gyntaf dderbyn caniatâd heneb a restrwyd.  Ystyrir ceisiadau am ganiatâd heneb a restrwyd yn y goleuni hwn gyda thybiaeth yn erbyn cynigion fyddai’n achosi difrod i heneb, neu yn ei haltro’n sylweddol neu yn effeithio gosodiad yr heneb. 

Os byddwch yn dymuno gwneud gwaith ar heneb a restrwyd byddwch angen derbyn caniatâd heneb a restrwyd.  Nid yw caniatâd cynllunio ar ei ben ei hun yn ddigon i awdurdodi’r gwaith.

Mae caniatâd heneb a restrwyd yn cael ei weinyddu gan Cadw.  Mae’n bwysig nodi na ellir rhoddi caniatâd ond ar gyfer cynigion manwl.  Yn wahanol i ganiatâd cynllunio, nid oes darpariaeth ar gyfer rhoi caniatâd amlinellol.

Os byddwch angen gwybodaeth bellach ar henebion a restrwyd gallwch gysylltu â Cadw..

Os byddwch yn dymuno siarad gyda’r Cyngor ynglyn ag unrhyw heneb a restrwyd, cysylltwch gyda’r Uwch Swyddog Cynllunio (Swyddog Cadwraeth).

Cysylltwch â'r Gwasanaeth Cynllunio a Gwarchod y Cyhoedd

Adran Datblygu Cynaliadwy
Swyddfeydd y Cyngor
Llangefni
Ynys Môn
LL77 7TW
Ffôn:Derbynfa: 01248 752428
Ffacs: 01248 752412
We welcpme calls in Welsh or English
Email:cynllunio@ynysmon.gov.uk

Gwybodaeth ddefnyddiol

This page and associated documents are available in English. Please use the "English " link on the right hand side of the top bar.

Diweddariad diwethaf: 4 Tach 2008 Rhowch adborth ar y dudalen hon
Llyfrnodwch gyda:
| More |

Beth yw'r rhain?