Beth ydy diet iach?

Dylai diet cytbwys, iach gynnwys amrywiaeth o bum grŵp o fwydydd gan gynnwys:

• Ffrwythau a llysiau, pum cyfran 80g o leiaf bob dydd megis:

• 1 afal, banana, gellygen, oren neu ffrwyth o faint tebyg
• 2 eirinen neu ffrwyth o faint tebyg
• ½ grawnffrwyth neu afocado
• sleisen o ffrwyth mawr, megis melon neu afal pîn
• 3 llond llwy fwrdd o lysiau (heb neu wedi eu coginio, wedi eu rhewi neu mewn tun)
• 3 llond llwy fwrdd o ffa a chorbys (’waeth faint fyddwch chi’n ei fwyta, mae ffa a chodlysiau yn cyfrif fel un gyfran y dydd ar y mwyaf)
• 3 llond llwy fwrdd o salad ffrwythau (ffres neu mewn tun mewn sudd ffrwyth) neu ffrwythau wedi eu berwi
• 1 llond llwy fwrdd o ffrwythau sych (megis resins a bricyll (apricotau))
• 1 llond dwrn o rawnwin, ceirios neu aeron
• llond dysgl bwdin o salad
• gwydraid o sudd ffrwythau (150ml) (’waeth faint fyddwch chi’n ei yfed, mae sudd ffrwythau yn cyfrif fel un gyfran y dydd ar y mwyaf)

• Digonedd o fara, reis, tatw, pasta a bwydydd starts eraill. Dewiswch flawd cyflawn pryd bynnag y gellwch
• Ychydig o gig, pysgod, wyau, ffa a ffynonellau protein eraill heb fod yn gynnyrch llefrith
• Rhai bwydydd yn cynnwys llefrith
• Symiau bychain o fwydydd yn cynnwys braster neu siwgr

Ni all yr un grŵp o fwydydd ddarparu’r holl faeth y mae ar y corff eu hangen. Felly, mae hi’n bwysig bwyta ac yfed amrywiaeth eang o fwydydd i roi’r fitaminau, y mwynau a’r ffibr diet sy’n bwysig i iechyd.

Os oes arnoch eisiau cael cydbwysedd eich diet yn gywir, defnyddiwch y plât bwyta’n dda yn  www.eatwell.gov.uk.

Dyma’ch 8 awgrym ar gyfer bwyta’n dda gan yr Asiantaeth Safonau Bwyd:

1.  Seiliwch eich prydau bwyd ar fwydydd startsh e.e. bara, reis a thatw
2.  Bwytewch ddigonedd o ffrwythau a llysiau, anelwch at fwyta pum cyfran y dydd o leiaf!
3.  Bwytewch fwy o bysgod
4.  Osgowch fwyta gormod o fwydydd sy’n cynnwys llawer o fraster a siwgr
5.  Ceisiwch fwyta llai o halen
6.  Byddwch yn brysur a cheisiwch gadw at bwysau iach
7.  Anelwch at yfed dau litr (3.5 peint neu 6-8 gwydraid) o hylifau'r dydd. Mae pob dim yn cyfrif -  dŵr, llefrith a diodydd poeth - ond dim alcohol.
8.  Bwytewch frecwast, cinio a swper

Llyfryn ryseitiau

Am syniadau ryseitiau, ellwch llwytho llyfr 'Hwyl a Hyder gyda choginio' (gweler y PDF ar waelod y dudalen yma) sydd wedi cael ei rhoi at ei gilydd gan CAG Coleg Harlech, Medrwn Môn a Chymunedau Cyntaf Ward Tudur Llangefni, gyda gefnogaeth ariannol prosiect Cymunedau Môn.  Am gopi caled yn rhad ac am ddim, cysylltwch â Tîm Môn ar 01248 353 254 neu gyrrwch ebost i mon@fc.harlech.ac.uk