Mae’r safle hwn yn defnyddio cwcis (ffeiliau bychain sy’n cael eu cadw ar eich cyfrifiadur) ar gyfer swyddogaethau sylfaenol ac i wella eich profiad. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar ein tudalen Preifatrwydd a Cwcis.. Efallai na fydd rhannau o’r safle’n gweithio’n iawn os ydych yn dewis peidio â derbyn cwcis. a wrth barhau i ddefnyddio'r safle rydych yn cytuno i'n Polisi Preifatrwydd.

Archifau - hanes teulu a thŷ

Mae gennym ystod eang o adnoddau sy’n ddefnyddiol i haneswyr teuluol.

Os ydych yn meddwl bod eich hynafiaid unwaith wedi byw ar Ynys Môn a chwithau gyda diddordeb mewn canfod rhywbeth amdanynt, yna bydd y dudalen hon yn rhoi rhai awgrymiadau i chwi ar sut i ddechrau eich gwaith ymchwil.

Lle i ddechrau:

Y lle gorau i ddechrau eich ymchwil i hanes y teulu yw yn y cartref.  Dechreuwch trwy ofyn i’ch perthnasau am eu hatgofion o gyn-aelodau o’r teulu.  Y nod bob amser yw casglu cymaint o wybodaeth ag sy’n bosibl hy ynglŷn ag enwau, dyddiadau a llefydd.  Gellir cael gwybodaeth werthfawr hefyd o hen ddogfennau teuluol fel trysorau teuluol, Beiblau, ewyllys a ffotograffau.

Unwaith y byddwch wedi canfod cymaint o wybodaeth ag sy’n bosibl, byddwch yn gallu penderfynu lle i ddechrau eich ymchwil.  Bydd y rhan fwyaf o bobl yn dechrau gyda nifer o ffeithiau sy’n wybyddus iddynt ac wedyn byddant yn gweithio yn ôl i’r gorffennol gan ddefnyddio cofnodion priodas, bedydd neu enedigaeth (gweler isod).

Mae’n syniad da hefyd i gysylltu gyda’ch cymdeithas hanes teuluol leol gan y bydd y cyngor gorau i’w gael gan gyd-haneswyr teuluol.  Cyfeiriad gwefan Cymdeithas Hanes Teuluol Gwynedd yw: http://www.gwyneddfhs.org/

Camau Cyntaf:

Cofrestri Plwyf:  Mae’r cofrestri hyn yn ffynhonnell bwysig o wybodaeth ar fedyddio, priodi a chladdu cyn cyflwyno’r Cofrestriad Sifil o enedigaethau, priodasau a marwolaethau yn 1837.  Mae cofrestri pob Plwyf ym Môn wedi’u rhoi i’w cadw i Wasanaeth Archifau Ynys Môn – mewn rhai achosion bydd y cofnodion yn dyddio’n ôl i’r 16eg ganrif.

Cofrestru sifil ar enedigaethau, priodasau a marwolaethau:  dechreuodd hyn yng Ngorffennaf 1837.  Mae’r cofnodion hyn yn cael eu cadw yn y Swyddfa Gofrestru Gyffredinol

Mae mynegeion y Swyddfa Gofrestru Gyffredinol (St Catherine’s House) yn fynegeion enw-personol yn nhrefn yr wyddor i holl enedigaethau, marwolaethau a phriodasau gafwyd ei cofrestru yng Nghymru a Lloegr ers i gofrestru sifil ddechrau ar 1 Gorffennaf 1837. Roeddynt yn arfer cael ei galw yn Fynegeion St. Catherine oherwydd roedd swyddfa y Cofrestrydd Cyffredinol yn Llundain mewn adeilad y llywodraeth o’r enw St Catherine’s House.

Mae’r mynegeion hefyd yn cofnodi rhai enedigaethau, marwolaethau a phriodasau o Ddinasyddion Prydeinig a Lluoedd Arfog Prydain, a gynhaliwyd dramor, o ddiwedd y 18fed ganrif, gan gynnwys y ddau Ryfel Byd.

Gall y mynegeion eu defnyddio gan y cyhoedd yn ystafell chwilio Yr Archifau Cenedlaethol, Kew, Richmond, Surrey, TWA9 4DU. Rhif ffôn: 02088763444

Mae’r Cofrestrydd Arolygol Lleol yn cadw cofnodion Ynys Môn.  Gallwch wneud cais am danystrigiadau geni, priodas a marwolaeth. Am ragor o wybodaeth ar sut i chwilio’r mynegeion a chost y copiau gweler tudalennau gwe y Cofrestrydd. Cysylltwch â: mgxcs@ynysmon.gov.uk os gwelwch yn dda.

Cofnodion Capel:  Os na allwch gael gwybodaeth am eich hynafiaid yng nghofrestri’r plwyf fe allai hynny fod oherwydd eu bod yn anghydffurfwyr.  Mae gennym restr o rai a fedyddiwyd cyn 1837, er bod yna ychydig o gofrestri ar gael am ddyddiadau diweddarach.

Trawsgriptiau’r Esgob: Trawsgriptiau yw’r rhain o’r hyn a ysgrifennwyd yn y cofrestri plwyf oedd yn cael eu hanfon bob blwyddyn at Esgob Bangor o 1598 ymlaen.  Fe ellir eu defnyddio i lenwi bylchau os yw’r gofrestr wreiddiol ar goll neu onid oes modd ei darllen.  Nodwch, os gwelwch yn dda, nad yw’r rhain gennym ar gyfer pob plwyf.

Mynegai Achau Rhyngwladol (IGI):  Os nad ydych yn hollol siŵr o ddyddiad neu leoliad rhyw ddigwyddiad megis bedydd, fe allech chwilio yn y Mynegai hwn sy’n cael ei gasglu gan Eglwys Crist Iesu Saint y Dyddiau Diwethaf.  Mae’r mwyafrif o’r nodiadau yn rhai ar gyfer bedydd gyda rhai priodasau - ond dim claddedigaethau.  Gweler hefyd http://www.familysearch.org/

Yn olaf…

Nid yw’r dudalen hon wedi’i bwriadu i fod yn rhestr ddihysbydd o ffynonellau ar gyfer canfod hanes teuluol.  Pe byddech yn hoffi cael mwy o wybodaeth am ymchwilio i hanes eich teulu, dewch i gysylltiad â Gwasanaeth Archifau Ynys Môn, os gwelwch yn dda.

Mae’r rhagor o wybodaeth ar gael mewn ffurf taflen i chi brintio allan a chadw - gweler yr atodiad PDF uchod.

Cysylltwch â Gwasanaeth Archifau

Archifau Ynys Môn
Ystad Diwydiannol Bryncefni
Llangefni
Ynys Môn
LL77 7JA
Cod Archon:221
Ystafell Ymchwil: 01248 751930
We welcome calls in Welsh and English
Ebost: archifdy@ynysmon.gov.uk Swyddog Addysg Archifau: cajlh@ynysmon.gov.uk

Oriau Agor Gwasanaeth Archifdy

Dydd Llun: 9.15am - 4.45pm (ar gau am ginio rhwng 1pm - 2pm)
Dydd Mawrth: 9.15am - 4.45pm (ar gau am ginio rhwng 1pm - 2pm)
Dydd Mercher: 9.15am - 4.45pm (ar gau am ginio rhwng 1pm - 2pm)
Dydd Iau: ar gau
Dydd Gwener: ar gau

Gwybodaeth ddefnyddiol

This page and associated documents are available in English. Please use the "English " link on the right hand side of the top bar.

Diweddariad diwethaf: 22 Medi 2015 Rhowch adborth ar y dudalen hon
Llyfrnodwch gyda:
| More |

Beth yw'r rhain?