Skip to content

Cyngor Sir Ynys Môn - Isle of Anglesey County Council


Treth cyngor - cymorth i ofalwyr


Os ydych chi yn ofalwr, efallai buasech chi, neu’r person ‘rydych yn gofalu amdanynt, fod yn deilwng i ostyngiad yn Nhreth y Cyngor.

Os hoffech ffurflen gais am gymorth i ofalwyr, ewch i’r tab dogfennau.

Ydw i yn ofalwr?

Mae sawl modd o ddiffinio gofalwr. Pan wnaeth y Llywodraeth wneud cyfreithiau Treth Cyngor ysgrifennwyd diffyniad mae rhaid i awdurdodau lleol ddefnyddio wrth gysidro gostyngiadau.  Mae’r diffyniad yn gosod allan amodau cymhwyso penodol. 

Mae dau wahanol set o’r amodau: un yn berthnasol i weithwyr gofal a’r llall yn berthnasol i ofalwyr cartref.  

Pwy sy’n weithiwr gofal?

Gweithiwr gofal yw rhywun sy’n:

  • Darparu gofal neu gefnogaeth ar ran ‘corff perthnasol’, neu wedi eu cyflwyno i, ac yn cael eu cyflogi gan, y person maent yn gofalu amdanynt gan ‘gorff perthnasol’ (mae corff perthnasol yn golygu awdurdod lleol, llywodraeth ganolog neu elusen):
  • Yn cael eu cyflogi i ddarparu’r gofal am o leiaf 24 awr yr wythnos
  • Yn derbyn tal o £44 neu lai’r wythnos:
  • Yn byw mewn eiddo wedi ei ddarparu gan eu cyflogwr neu’r corff perthnasol i gario allan eu dyletswyddau.     

Pwy sy’n ofalwr cartref?

Gofalwr cartref yw rhywun sy’n:

  • Darparu gofal i rywun sy’n derbyn:
  • y gyfradd uwch o elfen ofal Lwfans Byw i’r Anabl
  • cyfradd uwch o Lwfans gweini
  • Pensiwn Analluogi cynyddol
  • Lwfans Gweini Cyson cynyddo
  • Byw’n barhaol gyda’r person ‘rydych yn gofalu amdanynt.
  • Yn gofalu am rywun sydd ddim yn eich cymar neu eich plentyn os o dan 18. (Os yw’ch plentyn dros 18 mae modd i fod yn deilwng).
  • Yn darparu gofal am o leiaf 35 awr yr wythnos.

Yn ogystal, mae disgownts ar gael os yw rhywun yn yr eiddo ddim yn cyfri ar gyfer talu Treth y Cyngor.

  • Os yw pawb yn yr eiddo yn cael ei diystyru, mae disgownt o 50% yn cael ei roi.
  • Os yw un person yn yr eiddo yn gyfrifol am dalu ond mae pawb arall yn cael eu diystyru, mae disgownt o 25% yn cael ei roi.
  • Os oes dau neu fwy o bobl ddim yn cael eu diystyru, nid oes disgownt ar gael.

Gofalwyr sydd hefyd yn gweithio tu allan i’r cartref

Os oes gennych swydd tu allan i’r cartref yn ogystal â darparu gofal, ‘rydych dal yn deilwng i ddisgownt Treth y Cyngor cyn belled ac eich bod yn darparu gofal am o leiaf 35 awr yr wythnos ar ben eich cyflogaeth.

Er enghraifft, mae modd i chi fod yn gweithio rhwng 9.00 y.b a 5.00 y.h ond yn darparu gofal i rywun arall ar ôl dychwelyd adref, tan 8.00y.b pan fyddech yn gadael am y gwaith (14 awr o ofal y dydd).

Mae’r un peth yn sefyll os ydych ond yn darparu gofal ar benwythnosau, cyn belled eich bod yn darparu gofal am o leiaf 35 awr yr wythnos ac yn byw’n barhaol gyda’r person ‘rydych yn gofalu amdanynt.

Os ydych yn darparu gofal i rywun sy’n dioddef gyda nam meddyliol difrifol gwelwch y wybodaeth ar eithriadau Treth y Cyngor.

Os ydych wedi gadael eich cartref i ddarparu gofal i rywun arall

Os yw eich prif gartref yn wag gan eich bod wedi gadael i edrych ar ôl rhywun arall mae posibilrwydd y byddech yn deilwng i hawlio eithriad rhag talu Treth y Cyngor ar eich cyfeiriad arferol. Bydd yr eithriad yn parhau cyn hired ac y byddech oddi gartref.

I fod yn gymwys bydd rhaid i chi fod wedi newid cyfeiriad i ddarparu gofal personol i rywun sydd angen gofal o ganlyniad i un o’r canlynol:

  • Henaint
  • Anabledd
  • Anhwylder meddwl, alcohol neu gyffuriau

Budd-dal treth y cyngor a golalwyr

Mae Budd-dal treth y Cyngor ar gyfer pobl ar incwm isel a fydd o bosib yn cael trafferth talu ei bil.

Os ydych wedi derbyn disgownt achos fod rhai, neu bawb sy’n byw efo chi unai yn ofalwyr neu gyda nam meddyliol difrifol, mae posibilrwydd eich bod yn deilwng i hawlio Budd-dal Treth y Cyngor ar weddill eich treth.

Apelio yn erbyn penderfyniad disgownt

Pan fydd y cyngor yn anfon allan biliau, bydd y cyngor wedi penderfynu os yw’ch cartref yn gymwys i ddisgownt.  Os nad oes disgownt wedi ei ganiatáu a ‘rydych yn meddwl dylech gael un, ysgrifennwch at y cyngor yn esbonio pam. Wnaiff y cyngor adael i chi wybod pa dystiolaeth fydd ei angen i gefnogi eich cais. 

Mae gan y cyngor ddeufis i wneud penderfyniad. Os nad yw’r cyngor yn ymateb o fewn deufis, gallwch apelio at Dribiwnlys Prisio, cyn belled nad oes mwy na phedwar mis wedi mynd heibio ers i chi ysgrifennu at y cyngor yn y lle cyntaf. 

Os ydych eisiau apelio cysylltwch â swyddfa’r Tribiwnlys o fewn deufis i benderfyniad y cyngor.  Bydd ffurflen apêl Treth Cyngor yn cael ei hanfon i chi i’w chwblhau.